به گزارش روابط عمومی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر مرتضوی با تأکید بر حساسیت بالای سالمندان در شرایط بحران، اظهار داشت: در شرایط بحرانی آسیب پذیری سالمندان 3 برابر بیشتر از جوانان است و همچنین در این شرایط نزدیک به نیمی از موارد مرگ مربوط به سالمندان است. سالمندان با ناتوانایی های حرکتی(مانند آرتروز، درد؛ محدودیت های حرکتی، ضعف عضلانی و ...) بسیار آسیب پذیر تر بوده و در معرض خطر بالاتری قرار دارند. جابجایی سریع، فرار از مناطق خطرناک و دسترسی به پناهگاه‌ها برای سالمندان خصوصا سالمندان با ناتوانایی های حرکتی بدلیل مواردی چون تأخیر در جابجایی، زمین خوردن و استرس روانی چالش‌برانگیز است. آموزش مراقبین، خانواده‌ها و داوطلبان برای حمایت ایمن و مؤثر است. 

نکته کلیدی برای مواجه در زمان بحران آمادگی پیش از بحران است

ایمن‌سازی خانه و محل اسکان: در ابتدا ایجاد محیط امن در منزل و محل اسکان سالمندان حائز اهمیت است. پیرو دستورالعمل های ایمن سازی خانه در زمان بحران توصیه می شود تخت و محل استراحت سالمندان در منزل در نقطه ای امن، دور از پنجره، وسایل آویزان و اجسام پرتاب شدنی و در قسمت دیوار های داخلی و ترجیحا در طبقات پایین و نزدیک به محل خروج ایمن باشد. کفپوش های لغزنده و موانع محیطی پاک شوند تا خطر زمین‌خوردن کم شود.

تهیه کیف اضطراری: وسایل کمکی سالمندان از جمله وسایل کمک حرکتی( مانند عصا و واکر )، عینک و سمعک، دندان مصنوعی در دسترس سالمندان باشد. فهرستی از وسایل و تجهیزات کمکی لازم برای سالمندان در قالب کیف اضطراری تهیه شود و در دسترس آنان و یا در نزدیک درب خروج قرار داده شود. این کیف حداکثر 7تا 10 کیلوگرم و ضدآب باشد و شامل داروهای مصرفی برای یک تا دو هفته، نسخه پزشک، انسولین، آسپیرین، نیتروگلیسیرین (با هشدار پزشک).کیسه و ظرف جمع آوری ادرار، پوشک بزرگسالان، دستمال مرطوب، غذاهای کنسروی نرم و کم نمک(کنسرو ماهی، خرما، بیسکویت)، آب، بطری خالی برای ذخیره سازی، چراغ قوه، سوت، رادیو شارژی، گوشی شارژ شده، لباس زیر و شلوار اضافه، پتو، مدارک شناسایی و پزشکی و شماره تلفن آشنایان باشد.
همچنین توصیه می شود شماره تلفن آشنایان و مدارک هویتی سالمندان در جیب و همراه آنان باشد.

نقشه فرار: مسیرهای ایمن به پناهگاه‌ها را مشخص کنید. از قبل زمان جابجایی سالمند را اندازه بگیرید و نقش هر فرد را مشخص کنید.

اقدامات لازم حین تهاجم یا هشدار
حفظ آرامش: با صدای آرام صحبت کنید، دست سالمند را بگیرید و از جملات مثبت استفاده کنید ("همه چیز تحت کنترل است").
حفاظت فوری: سالمند را به نزدیک‌ترین دیوار داخلی یا پناهگاه (زیر میز محکم) هدایت کنید. هرگز نزدیک پنجره نایستید.
کنترل علائم: نبض، تنفس و فشارخون را چک کنید. برای تنگی نفس یا درد قفسه سینه سالمند را در وضعیت نیمه ‌نشسته قرار دهید و دارو اورژانسی (تحت نظر پزشک) داده شود.
جابجایی ایمن: دو نفر سالمند را از زیر بغل و زانوها بلند کنند (روش "صندلی انسانی"). یک نفر زیر بغل، نفر دوم زیر زانوها.  در صورتی تنها بودن از واکر/عصا کمک گرفته شود و یا از یک ملحفه استفاده شود و سالمند به آرامی کشیده شود.
شبکه حمایتی: نقش همسایه/خویشاوند را پیشاپیش مشخص کنید (مثلاً نفر اول حمل، نفر دوم کیف)

مراقبت‌های پس از جابجایی (در پناهگاه):   
سالمند را در مکان خشک و به دور از جریان هوا باشد و زیر سالمند تشک نازک قرار دهید تا از زخم بستر جلوگیری شود و چرخش بدن هر ۲ ساعت برای پیشگیری از فشار بر نقاط خاص انجام شود.

تغذیه و بهداشت:
توجه به کم آبی در سالمندان، حتی اگر احساس تشنگی نداشته باشند. ادرار تیره از علایم کم آبی در سالمندان است. غذاهای نرم و پرکالری در وعده های کوچک داده شود. در صورتی که از پوشک استفاده می شود هر ۴-۶ ساعت پوشک تعویض شود. و بدن تمیر و خشک نگه داشته شود. ظرف جمع آوری ادرار در دسترس سالمند باشد.
کمک به سالمندان با مشکلات حرکتی در جنگ نیازمند آمادگی، سرعت عمل و همدلی است. با توجه به این نکات ساده و تمرین آنها می توان جان سالمندان را حفظ کرد و از ایجاد آسیب های بیشتر پیشگیری