به گزارش روابط عمومی دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر فهیمه رحمانی، عضو هیئت علمی گروه سالمندشناسی، به نکاتی در مورد سلامت روان سالمندان بعد از تجربه از دست دادن خانه یا خانواده پرداخته است.

دکتر رحمانی گفت: در شرایط سخت جنگی، سالمندان بیش از دیگران آسیب‌پذیرند. آن‌ها نه تنها ممکن است با فقدان مادی روبرو شوند، بلکه متاسفانه با تأثیر دردهای عاطفی عمیقی مواجه می شوند.

درک تأثیرات روانی از دست دادن

از دست دادن خانه، نماد امنیت و خاطرات زندگی است. از دست دادن خانواده، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به هویت عاطفی فرد وارد می‌کند. در سالمندان، این تجربیات می‌تواند منجر به علائم زیر شود: 

افسردگی و اندوه مزمن: احساس پوچی، بی‌اشتهایی و انزوا.

اضطراب و اختلالات خواب: ترس از آینده، کابوس‌های شبانه.

کاهش حافظه و تمرکز: که با پیری طبیعی تشدید می‌شود.

انزوای اجتماعی: دوری از جامعه

طبق مطالعات معتبر، برخی از سالمندان پس از چنین حوادثی، علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و سایر علائم روانپزشکی نشان می‌دهند.

علائم هشداردهنده که باید بشناسیم:

به خانواده‌ها و مراقبان توصیه می‌کنم به این نشانه‌ها توجه کنید:

تغییرات رفتاری: بی‌میلی به فعالیت‌های روزانه، گریه‌های بی‌دلیل.

مشکلات جسمی مرتبط: فشار خون بالا، ضعف سیستم ایمنی به دلیل استرس.

خودکشی‌گرایی: در موارد شدید، افکار خودکشی افزایش می‌یابد.

اگر این علائم بیش از دو هفته طول بکشد، فوراً به متخصص مراجعه کنید.

راهکارهای عملی برای حمایت:

الف. حمایت عاطفی خانواده:

گوش دادن فعال: بدون قضاوت، اجازه دهید سالمند داستانش را بازگو کند.

ایجاد روتین روزانه: حفظ نظم با فعالیت‌های ساده مانند پیاده‌روی یا نماز.

ب. مداخلات حرفه‌ای:

روان‌درمانی: روش‌هایی مانند روان درمانی سوگ، معنادرمانی، و CBT (درمان شناختی-رفتاری) برای بازسازی افکار منفی.

دارودرمانی: در موارد لازم، داروهای ضدافسردگی تحت نظر پزشک.

گروه‌درمانی: جلسات حمایتی با سالمندان دیگر برای به اشتراک گذاشتن تجربیات.

سبک زندگی سالم:

ورزش منظم (پیاده‌روی ۳۰ دقیقه روزانه) برای کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب

تغذیه مناسب (میوه، سبزیجات، امگا-۳) برای تقویت مغز و خلق‌وخو

ارتباط اجتماعی (تماس با دوستان، شرکت در مسجد) برای کاهش انزو

مدیتیشن و دعا برای آرامش روحی و معنوی

همچنین در این شرایط جنگی، آموزش به خانواده‌ها، نهادها و جامعه برای تشخیص زودهنگام اختلال های روانپزشکی، حمایت‌های مالی و مسکن موقت برای بازسازی زندگی بسیار کمک کننده است.

به طور کلی، سالمندان ستون‌های جامعه‌اند. حفظ سلامت روان‌شان، تضمین آینده‌ای سالم برای نسل‌های بعد است. با همدلی، دانش و اقدامات لازم و به موقع، می‌توانیم این زخم‌ها را التیام بخشیم.